|
USTAWA z dnia 23 maja 1991 r.
o związkach zawodowych.
(Dz. U. z dnia 26 czerwca 1991 r.)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną
organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony
ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.
Związek zawodowy jest niezależny w swojej
działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej
i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji.
Organy państwowe, samorządu terytorialnego
i pracodawcy obowiązani są traktować jednakowo wszystkie związki
zawodowe.
Art. 2.
Prawo tworzenia i wstępowania do związków
zawodowych mają pracownicy bez względu na podstawę stosunku pracy,
członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz osoby wykonujące
pracę na podstawie umowy agencyjnej, jeżeli nie są pracodawcami.
Osobom wykonującym pracę nakładczą przysługuje
prawo wstępowania do związków zawodowych działających w zakładzie
pracy, z którym nawiązały umowę o pracę nakładczą.
Przejście na emeryturę lub rentę nie pozbawia
osób, o których mowa w ust. 1 i 2, prawa przynależności i wstępowania
do związków zawodowych.
Osoby bezrobotne w rozumieniu przepisów o
zatrudnieniu zachowują prawo przynależności do związków zawodowych,
a jeśli nie są członkami związków zawodowych, mają prawo wstępowania
do związków zawodowych w przypadkach i na warunkach określonych
statutami związków.
Prawo tworzenia i wstępowania do związków
zawodowych w zakładach pracy przysługuje również osobom skierowanym
do tych zakładów w celu odbycia służby zastępczej.
Do praw związkowych funkcjonariuszy Policji,
Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej
Straży Pożarnej stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy,
z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw.
Przepisy ustawy dotyczące pracowników stosuje
się odpowiednio również do innych osób, o których mowa w ust.
1-6.
Art. 3.
Nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przynależności
do związku zawodowego lub pozostawania poza nim albo wykonywania
funkcji związkowej. W szczególności nie może to być warunkiem
nawiązania stosunku pracy i pozostawania w zatrudnieniu oraz awansowania
pracownika.
Art. 4.
Związki zawodowe reprezentują pracowników i inne osoby, o których
mowa w art. 2, a także bronią ich godności, praw oraz interesów
materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych.
Art. 5.
Związki zawodowe mają prawo reprezentowania interesów pracowniczych
na forum międzynarodowym.
Art. 6.
Związki zawodowe współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków
pracy, bytu i wypoczynku.
Art. 7.
W zakresie praw i interesów zbiorowych, związki zawodowe reprezentują
wszystkich pracowników, niezależnie od ich przynależności związkowej.
W sprawach indywidualnych stosunków pracy
związki zawodowe reprezentują prawa i interesy swoich członków.
Na wniosek pracownika nie zrzeszonego związek zawodowy może podjąć
się obrony jego praw i interesów wobec pracodawcy.
Art. 8.
Na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach
odrębnych związki zawodowe kontrolują przestrzeganie przepisów
dotyczących interesów pracowników, emerytów, rencistów, bezrobotnych
i ich rodzin.
Art. 9.
Statuty oraz uchwały związkowe określają swobodnie struktury organizacyjne
związków zawodowych. Zobowiązania majątkowe mogą podejmować wyłącznie
statutowe organy struktur związkowych posiadających osobowość
prawną.
Art. 10.
Zasady członkostwa w związku zawodowym oraz sprawowania funkcji
związkowych ustalają statuty i uchwały statutowych organów związkowych.
Art. 11.
Związki zawodowe mają prawo tworzyć ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje)
związków zawodowych.
Ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia
związków zawodowych mogą tworzyć ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe
(konfederacje).
Organizacje związkowe, w tym federacje i konfederacje,
mają prawo tworzenia i wstępowania do międzynarodowych organizacji
pracowników.
Rozdział 2
Tworzenie związków zawodowych
Art. 12.
Związek zawodowy powstaje z mocy uchwały o jego utworzeniu, podjętej
przez co najmniej 10 osób uprawnionych do tworzenia związków zawodowych.
Osoby, które podjęły uchwałę o utworzeniu
związku zawodowego, uchwalają statut i wybierają komitet założycielski
w liczbie od 3 do 7 osób.
Art. 13.
Statut związku zawodowego określa w szczególności:
nazwę związku,
siedzibę związku,
terytorialny i podmiotowy zakres działania,
cele i zadania związku oraz sposoby i formy
ich realizacji,
zasady nabywania i utraty członkostwa,
prawa i obowiązki członków,
strukturę organizacyjną związku ze wskazaniem,
które z jednostek organizacyjnych związku mają osobowość prawną,
sposób reprezentowania związku oraz osoby
upoważnione do zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu związku,
organy związku, tryb ich wyboru i odwołania,
zakres ich kompetencji oraz okres kadencji,
źródła finansowania działalności związku oraz
sposób ustanawiania składek członkowskich,
zasady uchwalania i zmian statutu,
sposób rozwiązania związku i likwidacji jego
majątku.
Art. 14.
Komitet założycielski w terminie 30 dni od dnia utworzenia związku
zawodowego składa wniosek o rejestrację związku w sądzie wojewódzkim
właściwym miejscowo ze względu na siedzibę związku. Po bezskutecznym
upływie tego terminu uchwała o utworzeniu związku zawodowego traci
moc.
Sąd odmówi rejestracji związku zawodowego,
jeżeli nie zostały spełnione wymagania określone w art. 12 i art.
13 lub jeżeli statut związku jest niezgodny z przepisami ustawy.
Postanowienie sądu w przedmiocie rejestracji
związku podlega zaskarżeniu do sądu apelacyjnego.
Art. 15.
Związek zawodowy oraz jego jednostki organizacyjne wskazane w
statucie nabywają osobowość prawną z dniem zarejestrowania.
Związki międzybranżowe ogólnokrajowe i zrzeszenia
międzybranżowe ogólnokrajowe są rejestrowane przez Sąd Wojewódzki
w Warszawie.
Art. 16.
Związek zawodowy zawiadamia niezwłocznie właściwy sąd o zmianie
statutu. Zmiana wchodzi w życie z upływem 14 dni od dnia zawiadomienia,
jeżeli sąd nie zgłosił wcześniej zastrzeżeń co do jej zgodności
z prawem.
W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa
w ust. 1, sąd zawiadamia o nich związek zawodowy i wyznacza rozprawę
dla ich rozpatrzenia w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia przez
związek o zmianie statutu.
Art. 18 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 17.
1. Sąd skreśla związek zawodowy z rejestru, gdy:
wskazany w statucie organ podjął uchwałę o
rozwiązaniu związku,
zakład pracy, w którym dotychczas działał
związek zawodowy, został wykreślony z właściwego rejestru z powodu
likwidacji lub upadłości tego zakładu albo jego przekształcenia
organizacyjno-prawnego, uniemożliwiającego kontynuowanie działalności
tego związku,
liczba członków związku utrzymuje się poniżej
10 przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
2. Okoliczności wskazane w ust. 1 sąd stwierdza
z urzędu lub na wniosek związku zawodowego.
3. Postanowienie sądu o skreśleniu z rejestru
podlega zaskarżeniu do sądu apelacyjnego.
Art. 18.
Sprawy dotyczące rejestracji związków zawodowych są rozpatrywane
w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu
nieprocesowym.
Sprawy, o których mowa w ust. 1, sąd rozpatruje
w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Postępowanie rejestracyjne jest wolne od opłat
sądowych.
Minister Sprawiedliwości określi w drodze
rozporządzenia szczegółowy tryb postępowania w sprawach, o których
mowa w ust. 1, oraz wzór i sposób prowadzenia rejestru związków
zawodowych.
Rozdział 3
Uprawnienia związków zawodowych
Art. 19.
Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa,
a także ogólnokrajowy związek zawodowy reprezentatywny dla pracowników
większości zakładów pracy mają prawo opiniowania założeń i projektów
ustaw oraz aktów wykonawczych do tych ustaw w zakresie objętym
zadaniami związków zawodowych.
Organy władzy i administracji państwowej oraz
organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty
aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz
statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii,
nie krótszy jednak niż 30 dni. Nieprzedstawienie opinii we wskazanym
terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia.
W razie odrzucenia w całości lub w części
stanowiska związku, właściwy organ administracji państwowej lub
samorządu terytorialnego informuje o tym związek na piśmie, podając
uzasadnienie swojego stanowiska. W razie rozbieżności stanowisk
związek może przedstawić swoją opinię na posiedzeniu właściwej
komisji sejmowej, senackiej lub samorządu terytorialnego.
Związkom zawodowym przysługuje prawo wyrażania
publicznie opinii na temat założeń lub projektów, o których mowa
w ust. 1, w środkach masowego przekazu, w tym także w radio i
telewizji.
Art. 20.
Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, a także ogólnokrajowy
związek zawodowy reprezentatywny dla pracowników większości zakładów
pracy mają prawo występowania z wnioskami o wydanie lub zmianę
ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objętych zadaniami
związku zawodowego. Wnioski dotyczące ustaw związek kieruje do
posłów lub organów mających prawo inicjatywy ustawodawczej. W
przypadku aktów prawnych niższego rzędu wnioski kieruje się do
organów uprawnionych do ich wydania.
Organ państwowy, do którego został skierowany
wniosek, obowiązany jest w terminie 30 dni przedstawić związkowi
zawodowemu swoje stanowisko, a w razie negatywnego stanowiska
- także jego uzasadnienie.
Art. 21.
Na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami związkom zawodowym
przysługuje prawo prowadzenia rokowań zbiorowych oraz zawierania
układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień przewidzianych
przepisami prawa pracy.
W gałęziach pracy nie objętych układami zbiorowymi
regulacja warunków pracy i płacy wymaga konsultacji ze związkami
zawodowymi.
Art. 22.
Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, a także ogólnokrajowy
związek zawodowy reprezentatywny dla pracowników większości zakładów
pracy mają prawo wnoszenia rewizji nadzwyczajnych w sprawach z
zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w
trybie określonych w Kodeksie postępowania cywilnego.
Organizacjom wymienionym w ust. 1 przysługuje
prawo występowania do Sądu Najwyższego z wnioskami o wyjaśnienie
przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych budzących wątpliwości
lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
Art. 23.
Związki zawodowe sprawują kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy
oraz uczestniczą, na zasadach określonych odrębnymi przepisami,
w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów oraz zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy.
Jeżeli w sprawach, o których mowa w ust. 1,
zdaniem związku zawodowego postępowanie organu administracji państwowej
i samorządu terytorialnego lub pracodawcy jest niezgodne z prawem
lub narusza zasady sprawiedliwości, związek może wystąpić do właściwego
organu z żądaniem spowodowania usunięcia we właściwym trybie stwierdzonej
nieprawidłowości.
Art. 24.
Dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez związki zawodowe
służy realizacji ich zadań statutowych i nie może być przeznaczony
do podziału pomiędzy ich członków.
Związki zawodowe korzystają ze zwolnień podatkowych
przewidzianych dla stowarzyszeń.
Art. 25.
Pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej
poza zakładem pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania
tej funkcji w charakterze pracownika, przysługuje - na wniosek
organizacji związkowej - prawo do urlopu bezpłatnego.
11. Pracownikowi, który po urlopie bezpłatnym stawi się do pracy
w terminie przewidzianym w art. 74 Kodeksu pracy, okres urlopu
bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia
pracownicze.
12. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania
urlopu bezpłatnego oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi
korzystającemu z tego urlopu.
Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy
zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny
do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej
poza zakładem pracy, jeżeli czynność ta nie może być wykonana
w czasie wolnym od pracy.
Rozdział 4
Zakładowa organizacja związkowa
Art. 26.
Do zakresu działania zakładowej organizacji związkowej należy
w szczególności:
zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach
pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy,
zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu
samorządu załogi w sprawach dotyczących zbiorowych interesów i
praw pracowników,
sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w
zakładzie pracy przepisów prawa pracy, a w szczególności przepisów
oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
kierowanie działalnością społecznej inspekcji
pracy i współdziałanie z państwową inspekcją pracy,
zajmowanie się warunkami życia emerytów i
rencistów.
Art. 27.
Ustalanie zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
w tym podział środków z tych funduszy na określone cele, wymaga
uzgodnienia z zakładową organizacją związkową.
Przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszu,
o którym mowa w ust. 1, dokonywane jest w uzgodnieniu z zakładową
organizacją związkową.
System wynagradzania i związane z nim regulaminy
nagród i premiowania są ustalane i zmieniane w uzgodnieniu z zakładową
organizacją związkową. Uprawnienia związków zawodowych w zakresie
tworzenia zakładowych systemów wynagradzania określają odrębne
przepisy.
Zasady współdziałania pracodawcy z zakładową
organizacją związkową w sprawie ustalania regulaminu pracy, rozkładu
czasu pracy i planu urlopów określają Kodeks pracy i przepisy
wydane na jego podstawie.
Art. 28.
Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego
informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej,
w szczególności informacji dotyczących warunków pracy i zasad
wynagradzania.
Art. 29.
W razie uzasadnionego podejrzenia, że w zakładzie pracy występuje
zagrożenie dla życia lub zdrowia pracowników, zakładowa organizacja
związkowa może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o przeprowadzenie
odpowiednich badań, zawiadamiając o tym równocześnie właściwego
okręgowego inspektora pracy. Pracodawca jest obowiązany w terminie
14 dni od dnia otrzymania wniosku zawiadomić zakładową organizację
związkową o swoim stanowisku. W razie przeprowadzenia badań, pracodawca
udostępnia ich wyniki zakładowej organizacji związkowej wraz z
informacją o sposobie i terminie usunięcia stwierdzonego zagrożenia.
Zawiadomienie zakładowej organizacji związkowej
o odrzuceniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, lub niezajęcie przez
pracodawcę stanowiska wobec tego wniosku w terminie 14 dni od
dnia jego złożenia upoważnia zakładową organizację związkową do
przeprowadzenia niezbędnych badań na koszt pracodawcy. O zamiarze
podjęcia badań, ich zakresie oraz przewidywanych kosztach zakładowa
organizacja związkowa zawiadamia pracodawcę na piśmie z co najmniej
14-dniowym wyprzedzeniem.
Pracodawca może w terminie 7 dni od dnia otrzymania
zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, zwrócić się do właściwego
okręgowego inspektora pracy o ustalenie celowości zamierzonych
badań lub ich niezbędnego zakresu. Przeprowadzenie badań wbrew
stanowisku inspektora pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku pokrycia
kosztów tych badań.
Art. 30.
W zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja
związkowa, każda z nich broni praw i reprezentuje interesy swych
członków.
Pracownik nie zrzeszony w związku zawodowym
ma prawo do obrony swoich praw na zasadach dotyczących pracowników
będących członkami związku, jeżeli wybrana przez niego zakładowa
organizacja związkowa wyrazi zgodę na obronę jego praw pracowniczych.
21.W indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy
prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową
organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany zwrócić się
do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających
z jej obrony, zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej
informacji w ciągu 5 dni zwalnia pracodawcę od obowiązku współdziałania
z zakładową organizacją związkową w sprawach dotyczących tych
pracowników.
W sprawach dotyczących zbiorowych praw i interesów
pracowników organizacje związkowe mogą tworzyć wspólną reprezentację
związkową.
W sprawach wymagających zawarcia porozumienia
lub uzgodnienia stanowiska z organizacjami związkowymi, organizacje
te przedstawiają wspólnie uzgodnione stanowisko. Sposób ustalania
i przedstawiania tego stanowiska przez każdorazowo wyłanianą do
tych spraw wspólną reprezentację związkową określa porozumienie
zawarte przez organizacje związkowe.
Jeżeli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania
lub regulaminu pracy albo planu urlopów, a także okresu rozliczeniowego,
o którym mowa w art. 129-4 § 2 zdanie drugie i § 3 Kodeksu pracy,
organizacje związkowe nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska
w terminie 30 dni, decyzje w tych sprawach podejmuje pracodawca,
po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk organizacji związkowych.
Przepis ust. 5 nie dotyczy zawarcia lub zmiany
zakładowej umowy zbiorowej albo porozumienia o wprowadzeniu zakładowego
systemu wynagradzania i związanych z nimi regulaminów nagród i
premiowania oraz zasad wykorzystania zakładowego funduszu świadczeń
socjalnych.
Art. 31.
. Prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji
w zarządzie zakładowej organizacji związkowej przysługuje:
1) częściowo jednemu pracownikowi w miesięcznym wymiarze godzin
równym liczbie członków zatrudnionych w zakładzie pracy, gdy ich
liczba jest mniejsza od 150,
2) jednemu pracownikowi, gdy związek liczy od 150 do 500 członków
zatrudnionych w zakładzie pracy,
3) dwom pracownikom, gdy związek liczy od 501 do 1000 członków
zatrudnionych w zakładzie pracy,
4) trzem pracownikom, gdy związek liczy od 1001 do 2000 członków
zatrudnionych w zakładzie pracy,
5) kolejnemu pracownikowi za każdy rozpoczęty nowy tysiąc, gdy
zakładowa organizacja związkowa liczy ponad 2000 członków zatrudnionych
w zakładzie pracy,
6) w niepełnym wymiarze godzin i wtedy może ono być udzielane
większej liczbie pracowników, zgodnie z zasadami zawartymi w punktach
poprzedzających.
W zależności od wniosku zarządu zakładowej
organizacji związkowej zwolnienia od pracy, o których mowa w ust.
1, udzielane są z zachowaniem prawa do wynagrodzenia lub bezpłatnie.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania
zwolnień od pracy oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi
w czasie tych zwolnień.
Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy
zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny
do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej,
jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.
Art. 32.
Pracodawca nie może bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej
wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem będącym
członkiem zarządu lub komisji rewizyjnej zakładowej organizacji
związkowej w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego
wygaśnięciu.
Pracodawca nie może bez zgody zarządu zakładowej
organizacji związkowej zmienić jednostronnie warunków pracy lub
płacy na niekorzyść pracownika będącego członkiem zarządu lub
komisji rewizyjnej zakładowej organizacji związkowej w okresie,
o którym mowa w ust. 1, chyba że dopuszczają to odrębne przepisy.
Ochrona przewidziana w ust. 1 i 2 przysługuje
członkom komitetu założycielskiego przez okres 6 miesięcy od dnia
utworzenia komitetu założycielskiego.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio
do pracownika pełniącego z wyboru funkcję w organach organizacji
związkowych działających poza zakładem pracy, z tym, że zgodę,
o której mowa w tych przepisach, wyraża właściwy statutowo organ
tej organizacji związkowej, w której pracownik pełni lub pełnił
swoją funkcję.
Art. 33.
Pracodawca obowiązany jest na warunkach określonych w umowie udostępnić
zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne
niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy.
Art. 34.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do międzyzakładowej
organizacji związkowej obejmującej swoim działaniem zakład pracy.
Rozdział 5
Odpowiedzialność za naruszenie przepisów
ustawy
Art. 35.
1. Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją:
1) przeszkadza w utworzeniu zgodnie z prawem
organizacji związkowej,
2) utrudnia wykonywanie działalności związkowej
prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy,
3) dyskryminuje pracownika z powodu przynależności
do związku zawodowego, pozostawania poza związkiem zawodowym lub
wykonywania funkcji związkowej
- podlega karze grzywny.
2. Tej samej karze podlega ten, kto w związku
z pełnioną funkcją związkową kieruje działalnością sprzeczną z
ustawą.
3. Odpowiedzialność za kierowanie nielegalnym
strajkiem określa ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.
Art. 36.
Sąd rejestrowy w razie stwierdzenia, że organ związku zawodowego
prowadzi działalność sprzeczną z ustawą, wyznacza termin co najmniej
14 dni na dostosowanie działalności tego organu do obowiązującego
prawa. Postępowanie wszczyna się na wniosek właściwego prokuratora
wojewódzkiego.
W razie bezskutecznego upływu terminu przewidzianego
w ust. 1, sąd rejestrowy może:
1) orzec grzywnę wobec poszczególnych członków organu związkowego
w wysokości określonej w art. 163 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego,
2) wyznaczyć władzom związku termin przeprowadzenia nowych wyborów
do organu związku wymienionego w ust. 1, pod rygorem zawieszenia
działalności tego organu.
Jeżeli środki określone w ust. 2 okażą się
bezskuteczne, sąd rejestrowy, na wniosek Ministra Sprawiedliwości,
orzeka o skreśleniu związku zawodowego z rejestru związków zawodowych.
Od tego orzeczenia przysługuje środek odwoławczy do sądu apelacyjnego.
Do spraw, o których mowa w ust. 1-3, stosuje
się odpowiednio art. 18.
Związek zawodowy skreślony prawomocnym orzeczeniem
z rejestru związków zawodowych w myśl ust. 3 jest obowiązany niezwłocznie
zaprzestać swej działalności, a w terminie najpóźniej trzech miesięcy
od uprawomocnienia się tego orzeczenia dokonać swojej likwidacji
w sposób przewidziany w statucie.
Rozdział 6
Przepisy szczególne
Art. 37.
Spory między związkami zawodowymi a pracodawcami i ich organizacjami
dotyczące interesów pracowniczych rozwiązywane są na zasadach
określonych w odrębnej ustawie.
Art. 38.
Przepisy ustawy dotyczące związków stosuje się odpowiednio do
organizacji związkowych, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2,
z wyłączeniem przepisu art. 12 ust. 1 w części dotyczącej liczby
założycieli związku, a w części dotyczącej liczby członków związku
przepisu art. 17 ust. 1 pkt 3.
Art. 39.
W zakładach pracy mogą być tworzone pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe
lub spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, których członkami
mogą być pracownicy, emeryci i renciści bez względu na przynależność
związkową. Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe.
Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe
gromadzą środki pieniężne swoich członków, udzielają im pożyczek
oraz prowadzą dla nich inne usługi finansowe. Spółdzielcze kasy
oszczędnościowo-kredytowe posiadają osobowość prawną.
Działalność, o której mowa w ust. 2, jest
działalnością niedochodową. Do kas oszczędnościowo-kredytowych
w zakresie nie uregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy - Prawo spółdzielcze.
Pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe mogą
przekształcać się w spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia
szczegółowe zasady organizowania i działania kas, o których mowa
w ust. 1, obowiązki zakładów pracy w tym zakresie, a także szczegółowe
zasady przekształcania pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych
w spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.
Rozdział 7
Zmiany w przepisach obowiązujących
oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 40.
W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku
obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1988 r. Nr
30, poz. 207, z 1989 r. Nr 20, poz. 104, Nr 29, poz. 154 i Nr
34, poz. 178 oraz z 1990 r. Nr 30, poz. 179, Nr 34, poz. 198,
Nr 55, poz. 319 i Nr 78, poz. 462) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 74:
a) dotychczasową treść oznacza się jako ust.
1,
b) dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
"2.Żołnierze w czynnej służbie wojskowej
nie mogą tworzyć i wstępować do związków zawodowych ani brać czynnego
udziału w działalności związków zawodowych, których byli członkami
w chwili powołania do tej służby.";
2) po art. 154 dodaje się art. 154 a w brzmieniu:
"Art. 154a. Junacy odbywający zasadniczą
służbę w obronie cywilnej nie mogą tworzyć i wstępować do związków
zawodowych ani brać czynnego udziału w działalności związków zawodowych,
których byli członkami w chwili powołania do tej służby."
Art. 41.
W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy
zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134, z 1972 r. Nr 53, poz. 341
i 342, z 1974 r. Nr 24, poz. 142 i Nr 47, poz. 282, z 1979 r.
Nr 15, poz. 97, z 1983 r. Nr 16, poz. 78, z 1989 r. Nr 20, poz.
104, Nr 34, poz. 178 i Nr 35, poz. 192 oraz z 1990 r. Nr 4, poz.
19) po art. 48 dodaje się art. 48a w brzmieniu:
"Art. 48a.
1. Żołnierzom zawodowym nie przysługuje prawo tworzenia i wstępowania
do związków zawodowych. Obowiązkiem Państwa jest zagwarantowanie
żołnierzowi zawodowemu godziwych warunków służby i uposażenia.
2. Z chwilą powołania do zawodowej służby wojskowej ustaje dotychczasowe
członkostwo w związkach zawodowych".
Art. 42.
W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych
(Dz. U. Nr 31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r.
Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24 i Nr 34, poz. 178 i 182
oraz z 1990 r. Nr 20, poz. 121 i Nr 51, poz. 300) wprowadza się
następujące zmiany:
1) w art. 40:
a) w ust. 1 wyrazy "pracowników urzędów
państwowych" skreśla się,
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
"2.Rada Ministrów w drodze rozporządzenia
określa stanowiska, o których mowa w ust. 1.",
2) art. 41 skreśla się.
Art. 43.
W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 1990 r. Nr 23, poz. 138, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz.
306 i Nr 89, poz. 517) dział VI skreśla się.
Art. 44.
W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 1991
r. Nr 25, poz. 103) rozdział 7 skreśla się.
Art. 45.
Nieruchomości Zrzeszenia Związków Zawodowych wraz z ich wyposażeniem,
przekazane na zasadach i w trybie określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 48 ust.
1 niniejszej ustawy, podlegają podziałowi, w równych częściach,
pomiędzy Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność"
i Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych.
Czynności prawne przekraczające zakres zwykłego
zarządu majątkiem, którego dotyczy ust. 1, są nieważne a dokonane
w drodze tych czynności przeniesienia praw do składników majątkowych
są bezskuteczne, korzyści zaś uzyskane przez osoby trzecie w wyniku
tych czynności podlegają zwrotowi na rzecz uszczuplonego majątku,
o jakim mowa w tym przepisie.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w terminie
do dnia 30 czerwca 1997 r., w oparciu o inwentaryzację nieruchomości,
o których mowa w ust. 1, określi w drodze rozporządzenia wykazy
nieruchomości, które od dnia wejścia w życie rozporządzenia stanowić
będą wyłączną własność Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego
"Solidarność" lub Ogólnopolskiego Porozumienia Związków
Zawodowych; wykazy te stanowić będą podstawę do ujawnienia prawa
własności w księgach wieczystych.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w rozporządzeniu,
o którym mowa w ust. 3, określi ponadto szczegółowe zasady i tryb:
1) przeniesienia praw do nieruchomości podlegających podziałowi,
o którym mowa w ust. 1,
2) rozliczeń związanych z tym podziałem, jeżeli wartość poszczególnych
nieruchomości nie pozwoli na równy ich podział.
Inwentaryzację, o której mowa w ust. 3, przeprowadzi
komisja powołana przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej dokona,
w drodze decyzji, rozliczeń, o których mowa w ust. 4 pkt 2.
Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 3 i 4,
Minister Pracy i Polityki Socjalnej wyda po zasięgnięciu, w trybie
określonym w art. 19 ust. 2, opinii Niezależnego Samorządnego
Związku Zawodowego "Solidarność" i Ogólnopolskiego Porozumienia
Związków Zawodowych.
Art. 46.
Rejestracja organizacji związkowych dokonana przed dniem wejścia
w życie ustawy zachowuje moc prawną.
Art. 47.
Pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w zarządzie zakładowej
organizacji związkowej, korzystającym w dniu wejścia w życie ustawy
ze zwolnienia od pracy na podstawie dotychczasowych przepisów,
przysługuje prawo do dalszego korzystania ze zwolnienia od pracy
na warunkach określonych tymi przepisami, nie dłużej jednak niż
do dnia 30 czerwca 1993 r.
Art. 48.
Traci moc ustawa z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych
(Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277, z 1988 r. Nr 11, poz. 84, z
1989 r. Nr 20, poz. 105 i z 1990 r. Nr 30, poz. 179).
Do czasu wydania rozporządzenia Rady Ministrów,
o którym mowa w art. 39 ust. 5 niniejszej ustawy, pozostają w
mocy przepisy wydane na podstawie art. 58 ustawy wymienionej w
ust. 1.
Art. 49.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30
dni od dnia ogłoszenia.
|
